حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی 1 2 (زمستان) 2026 05 12 Parents’ Schemas and Adolescents’ Social Functioning: A Cognitive-Developmental Approach طرحواره‌های والدین و کارکرد اجتماعی نوجوانان: رویکردی شناختی-تحولی 89 105 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA یاسمن کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان 2026 05 12 Introduction: Early maladaptive schemas, as deep cognitive structures, originate in early experiences with caregivers and transmitted to the next generation through cognitive-developmental processes. The aim of this study was to investigate the mechanisms of intergenerational transmission of parents’ schemas and their impact on adolescents’ social functioning. Method: This study conducted as a systematic review based on the PRISMA 2020 guidelines. A systematic search carried out in PubMed, Scopus, Web of Science, SID, Magiran, and Google Scholar for articles published between 2005 and 2025. The keywords “parents’ schemas,” “intergenerational transmission,” “adolescence,” “social adjustment,” and “cognitive-developmental approach” were used. Ultimately, 49 articles met the inclusion criteria. Findings: The findings categorized into six tables including: (1) patterns of intergenerational transmission, (2) mediating cognitive mechanisms, (3) the role of parenting styles, (4) social functioning outcomes, (5) intervention effectiveness, and (6) moderating factors. Parents’ schemas were associated with social functioning both directly (β = 0.31) and indirectly through the development of parallel schemas in adolescents (β = 0.24). Conclusion: Parents’ schemas transmitted to adolescents through mechanisms of observational learning and interactive patterns, thereby influencing their social functioning. Family-centered schema-based interventions are effective in reducing these maladaptive patterns. مقدمه: طرحواره‌های ناسازگار اولیه به‌عنوان ساختارهای شناختی عمیق، ریشه در تجارب اولیه با مراقبان داشته و از طریق فرایندهای شناختی-تحولی به نسل بعد منتقل می‌شوند. هدف این پژوهش بررسی مکانیسم‌های انتقال بین‌نسلی طرحواره‌های والدین و تأثیر آن بر کارکرد اجتماعی نوجوانان است. روش: این مطالعه مروری نظامند بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 انجام شد. جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، SID، Magiran و Google Scholar برای مقالات منتشر شده بین سال‌های 2005 تا 2025 انجام گرفت. از کلیدواژه‌های "طرحواره والدین"، "انتقال بین‌نسلی"، "نوجوانی"، "سازگاری اجتماعی" و "رویکرد شناختی-تحولی" استفاده شد. در نهایت ۴۹ مقاله معیارهای ورود را داشتند. یافته‌ها: یافته‌ها در شش جدول شامل: ۱) الگوهای انتقال بین‌نسلی، ۲) مکانیسم‌های شناختی واسطه، ۳) نقش سبک‌های والدگری، ۴) پیامدهای کارکرد اجتماعی، ۵) اثربخشی مداخلات، و ۶) عوامل تعدیل‌گر دسته‌بندی شدند. طرحواره‌های والدین به‌طور مستقیم (β=0.31) و غیرمستقیم از طریق شکل‌گیری طرحواره‌های همتا در نوجوانان (β=0.24) با کارکرد اجتماعی مرتبط هستند. نتیجه‌گیری: طرحواره‌های والدین از طریق مکانیسم‌های یادگیری مشاهده‌ای و الگوهای تعاملی به نوجوانان منتقل شده و کارکرد اجتماعی آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. مداخلات خانواده محور مبتنی بر طرحواره در کاهش این الگوهای ناسازگار مؤثر هستند. /downloadfilepdf/139352