حسین ترحمی اردکانی مجله بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی 1 1 (پاییز) 2025 10 28 The effectiveness of a theory of mind-based educational program on improving social skills in high-functioning children with autism spectrum disorders: A systematic review اثر بخشی برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه ذهن بر بهبود مهارت های اجتماعی کودکان طیف اوتیسم با عملکرد بالا: یک مرور نظام‌مند 1 9 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA ناهید کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور واحد سپیدان، فارس، ایران 2025 10 28 Children with high-functioning autism spectrum disorder (HFASD) face significant challenges in social skills, particularly in understanding theory of mind, despite having normal or above-average intelligence. Theory of mind refers to the ability to attribute independent mental states, such as beliefs, intentions, and emotions, to oneself and others and to use this understanding to predict and interpret behavior. This systematic review examined the effectiveness of theory of mind-based educational programs on improving social skills in children with HFASD in research published between 2020 and 2025. The method involved a systematic search of reputable databases, applying inclusion and exclusion criteria, and assessing the quality of studies. Findings suggest that theory of mind-based interventions, particularly those that use multimodal and technological approaches, can significantly improve the ability to understand mental states, recognize emotions, and function in complex social situations in these children. However, the generalizability of skills to natural settings and the long-term sustainability of effects require further attention. This article concludes that theory of mind training programs are a necessary and effective component of a package of interventions for children with HFASD, but require personalization and integration with other approaches to maximize outcomes. کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با عملکرد بالا (HFASD) علی رغم هوشبهر طبیعی یا بالاتر از متوسط، با چالش های چشمگیری در مهارت های اجتماعی و به ویژه در درک نظریه ذهن مواجه هستند. نظریه ذهن به توانایی نسبت دادن حالات ذهنی مستقل مانند باورها، نیت ها و هیجانات به خود و دیگران و استفاده از این درک برای پیش بینی و تفسیر رفتار اشاره دارد. این مرور نظام‌مند به بررسی اثربخشی برنامه های آموزشی مبتنی بر نظریه ذهن بر بهبود مهارت های اجتماعی کودکان HFASD در تحقیقات منتشر شده بین سال های 2020 تا 2025 می پردازد. روش کار شامل جستجوی نظام‌مند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر، اعمال معیارهای ورود و خروج، و ارزیابی کیفی مطالعات بود. یافته ها حاکی از آن است که مداخلات مبتنی بر نظریه ذهن، به ویژه آنهایی که از رویکردهای چندوجهی و فناورانه استفاده می کنند، می توانند به طور معناداری توانایی درک حالات ذهنی، تشخیص هیجانات، و عملکرد در موقعیت های اجتماعی پیچیده را در این کودکان بهبود بخشند. با این حال، تعمیم پذیری مهارت ها به محیط های طبیعی و پایداری بلندمدت اثرات نیاز به توجه بیشتری دارد. این مقاله نتیجه می گیرد که برنامه های آموزشی نظریه ذهن یک جزء ضروری و موثر در بسته مداخلاتی برای کودکان HFASD است، اما نیازمند شخصی سازی و ادغام با سایر رویکردها برای حداکثر کردن نتایج است. /downloadfilepdf/14508