SCOSC حسین ترحمی اردکانی Research Letters on Management in Organizations مجله بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی 2 2 (تابستان) 2026 08 08 Studying the Effect of Using Artificial Intelligence-Based Educational Chatbots on Motivation for Progress and Self-Regulated Learning in First-Year High School Students بررسی تأثیر استفاده از چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی بر انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم در دانش آموزان دوره اول متوسطه 77 101 FA Reza Salimi Bani Master of Science in Information Technology Management, Advanced Information Systems, Islamic Azad University, Tehran Electronics Branch رضا سلیمی بنی کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات گرایش سیستمهای اطلاعاتی پیشرفته، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی تهران 2026 08 08 Background and Objective: With the increasing spread of artificial intelligence technologies in educational systems, educational chatbots have been considered as one of the new learning tools. However, the effect of these tools on the psychological components of learning such as motivation for progress and self-regulated learning among first-year high school students has been less studied. The present study aimed to investigate the effect of using artificial intelligence-based educational chatbots on motivation for progress and self-regulated learning in first-year high school students. Methodology: This study was applied in terms of purpose and quasi-experimental in terms of method with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included all first-year high school students in Tehran in the academic year 1403-1404. From this population, 120 ninth-grade students were selected using multistage cluster sampling and randomly assigned to two experimental groups (60 people) and control groups (60 people). The experimental group used an artificial intelligence-based educational chatbot to learn science lessons for 8 45-minute sessions, while the control group received traditional education. The research instruments included the Hermans Achievement Motivation Questionnaire (1970) and the Pintrich and De Groot Self-Regulated Learning Strategies Questionnaire (1990). The data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA). Findings: The results showed that after controlling for the pre-test effect, there was a significant difference between the experimental and control groups in both achievement motivation (F=36/24, p<0/001, η²=0/17) and self-regulated learning (F=42/31, p<0/001, η²=0/21) variables. In other words, the use of an AI-based educational chatbot significantly increased students' achievement motivation and self-regulated learning. Also, the analysis of qualitative data from semi-structured interviews showed that students associated the use of chatbots with increased autonomy, immediate feedback, and personalized learning. Conclusion: AI-based educational chatbots can be used as an effective tool to improve achievement motivation and self-regulated learning skills of first-year secondary school students. However, pedagogical design and teacher support play a key role in the optimal use of this technology. زمینه و هدف: با گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، چت بات های آموزشی به عنوان یکی از ابزارهای نوین یادگیری مورد توجه قرار گرفته اند. با این حال، تأثیر این ابزارها بر مؤلفه های روان شناختی یادگیری همچون انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم در میان دانش آموزان دوره اول متوسطه کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی بر انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم دانش آموزان دوره اول متوسطه انجام شد. روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از این جامعه، ۱۲۰ دانش آموز پایه نهم به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۶۰ نفر) و کنترل (۶۰ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۴۵ دقیقه ای از چت بات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای یادگیری درس علوم استفاده کردند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس (۱۹۷۰) و پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیم Pintrich و De Groot (۱۹۹۰) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در هر دو متغیر انگیزه پیشرفت (F=۲۴/۳۶, p<۰/۰۰۱, η²=۰/۱۷) و یادگیری خودتنظیم (F=۳۱/۴۲, p<۰/۰۰۱, η²=۰/۲۱) وجود داشت. به عبارت دیگر، استفاده از چت بات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی به طور معناداری باعث افزایش انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم دانش آموزان شد. همچنین، تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته نشان داد که دانش آموزان استفاده از چت بات را با افزایش خودمختاری، بازخورد فوری و شخصی سازی یادگیری مرتبط دانسته اند. نتیجه گیری: چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند به عنوان ابزاری مؤثر در جهت ارتقای انگیزه پیشرفت و مهارت های یادگیری خودتنظیم دانش آموزان دوره اول متوسطه مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، طراحی pedagogical و حمایت معلم در بهره مندی بهینه از این فناوری نقش اساسی دارد. https://ijpess.ir/downloadfilepdf/241001