SCOSC حسین ترحمی اردکانی Research Letters on Management in Organizations مجله بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و علوم اجتماعی 2 3 (پاییز) 2026 08 24 Analysis of the Position of Women in the Social, Economic and Political Structure of Ancient Iran with Emphasis on Administrative Documents of Persepolis تحلیل جایگاه زنان در ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران باستان با تأکید بر اسناد اداری تخت جمشید 15 30 FA Seyed Mohammad Sadeq Mahdavi Master of Shiite History, Payam Noor University, Qom, Qom, Iran سیدمحمدصادق مهدوی کارشناسی ارشد تاریخ تشیع، دانشگاه پیام نور واحد قم، قم، ایران 2026 07 26 The common image of women in ancient Iran, especially during the Achaemenid period, has often been influenced by the reports of Greek writers who often described women as harem figures and seditious figures. However, the discovery and publication of the Persepolis Fortification Tablets in 1969 by Richard Hallock has opened a new window towards a true understanding of the position of women in the social, economic and political structure of ancient Iran. This article, using the method of documentary analysis and comparative study of ancient sources and contemporary research, reinterprets the position of women in Achaemenid society based on tangible administrative evidence. The research findings show that women in the Achaemenid period enjoyed independent legal and financial status and actively participated in economic, managerial, and even political activities at various social levels (from royal and aristocratic women to ordinary working women). The documents from Persepolis show that women could not only own land and personal property and run independent businesses, but also outnumbered men in some specialized occupations such as weaving. Royal women such as Irtudona and Irdabama had independent administrative networks, personal seals, and extensive estates that they managed through their agents. Drawing on more than twenty reliable research sources from the last five years, this article presents a comprehensive picture of the multifaceted position of women in ancient Iranian society and shows that, contrary to popular stereotypes, Achaemenid women enjoyed considerable financial and legal independence. تصویر رایج از زنان در ایران باستان به ویژه در دوران هخامنشی، غالباً تحت تأثیر گزارش های نویسندگان یونانی شکل گرفته است که زنان را اغلب به عنوان چهره های حرم سرایی و فتنه انگیز توصیف کرده اند. با اینحال، کشف و انتشار الواح اداری تخت جمشید (Persepolis Fortification Tablets) در سال ۱۹۶۹ توسط ریچارد هالوک، دریچه ای نو به سوی درک واقعی جایگاه زنان در ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران باستان گشوده است. این مقاله با روش تحلیل اسنادی و بررسی تطبیقی منابع کهن و پژوهش های معاصر، به بازخوانی جایگاه زنان در جامعه هخامنشی بر اساس شواهد ملموس اداری می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که زنان در دوره هخامنشی از شخصیت حقوقی و مالی مستقل برخوردار بوده اند و در سطوح مختلف اجتماعی (از زنان سلطنتی و اشرافی تا زنان کارگر عادی) در فعالیت های اقتصادی، مدیریتی و حتی سیاسی مشارکت فعال داشته اند. اسناد تخت جمشید نشان می دهد که زنان نه تنها می توانستند زمین و املاک شخصی داشته باشند و کسب و کار مستقل اداره کنند، بلکه در برخی مشاغل تخصصی مانند بافندگی، تعداد آن ها از مردان نیز فراتر می رفته است. زنان سلطنتی مانند ایرتدونا و ایرداباما دارای شبکه های اداری مستقل، مهرهای شخصی و املاک گسترده ای بودند که از طریق کارگزاران خود اداره می کردند. این مقاله با تکیه بر بیش از بیست منبع معتبر پژوهشی از پنج سال اخیر، تصویری جامع از جایگاه چند وجهی زنان در جامعه ایران باستان ارائه می دهد و نشان می دهد که برخلاف کلیشه های رایج، زنان هخامنشی از استقلال مالی و حقوقی قابل توجهی برخوردار بوده اند. https://ijpess.ir/downloadfilepdf/253781