بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی برای افزایش عزت‌نفس نوجوانان
دوره 2، شماره 2 (تابستان)، 1405، صفحات 51 - 65
نویسندگان : سیده رقیه کاظمی نسب* 1
1 - کارشناسی ارشد کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.
چکیده :
مقدمه: دوران نوجوانی یکی از حساس‌ترین مراحل رشد انسانی است که با تغییرات بیولوژیکی، روانی و اجتماعی متعدد همراه است. عزت‌نفس به عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی سلامت روان، نقش تعیین‌کننده‌های سازگاری روانی-اجتماعی نوجوانان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی برای افزایش عزت‌نفس نوجوانان انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش یک مرور نظام و فراتحلیل بر اساس مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی شده و غیرصادفی است که در سالهای ۲۰۱۱ منتشر شده است. جستجویند در پایگاه‌های داده نظام معتبر از جمله PubMed، Science Direct، CINHAL plus و Pro-Quest انجام شد. از میان 4841 نوجوان شرکت کننده در 11 کارآزمایی بالینی، داده‌های مربوط به برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی بر عزت‌نفس استخراج و تحلیل شد. کیفیت روش‌شناختی مطالعات با استفاده از ابزار خطر سوگیری کوچران ارزیابی شد. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از ترکیب مطالعات نشان داد که آموزش مهارت‌های زندگی تأثیرگذار بر افزایش عزت‌نفس نوجوانان است. فراتحلیل دو کارآزمایی تصادفی‌شده شامل 361 نوجوان، تفاوت کمی استاندارد شده (SMD) معادل 1.06 (با فاصله اطمینان 95٪: 0.27 تا 1.84) را برای افزایش عزت‌نفس نشان می‌دهد که از نظر آماری معنادار بود (0.01 > P). همچنین، برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی به کاهش میزان علائم گروه، تأثیر و استرس در مداخله نسبت به گروه کنترل می‌شوند. نتیجه‌گیری: شواهد از این مرور نظام و فراتحلیل نشان می‌دهد که آموزش مهارت‌های زندگی مداخله‌ای برای افزایش عزت‌نفس و بهبود سلامت روان نوجوانان می‌شود. با توجه به محدودیت‌های روش‌شناختی برخی از مطالعات، پژوهش‌های با کیفیت بالاتر بر اساس یافته‌ها و بررسی این پایداری در طولانی‌مدت توصیه می‌شود.