-
روانشناسی
-
علوم تربیتی
-
علوم اجتماعی
.jpg)
والدگری از منظر طرحوارهدرمانی و پیامدهای اجتماعی آن در نوجوانی
دوره 2، شماره 1 (بهار)، 1405، صفحات 1 - 16
1- کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان
چکیده :
مقدمه: سبکهای والدگری نقش بنیادین در شکلگیری طرحوارههای ناسازگار اولیه دارند که بهعنوان الگوهای خودشکن شناختی-هیجانی، ریشه در تجارب دوران کودکی داشته و سراسر زندگی فرد را تحت تأثیر قرار میدهند. هدف این پژوهش بررسی مکانیسمهای تأثیر والدگری بر طرحوارهها و پیامدهای اجتماعی آن در دوره نوجوانی است.
روش: این پژوهش مروری نظامند بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 انجام شده است. جستجوی سیستماتیک در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science، SID و Magiran برای مقالات منتشر شده بین سالهای 2017 تا 2025 انجام گرفت. از کلیدواژههای "طرحواره درمانی"، "والدگری"، "نوجوانی" و "سازگاری اجتماعی" استفاده شد. در نهایت ۴۹ مقاله معیارهای ورود را داشتند.
یافتهها: یافتهها در شش جدول شامل: ۱) سبکهای والدگری و طرحوارهها، ۲) مکانیسمهای انتقال بیننسلی، ۳) مداخلات مبتنی بر طرحواره، ۴) پیامدهای اجتماعی، ۵) نقش تعدیلگر جنسیت و فرهنگ، و ۶) طرحوارههای خاص و پیامدهای رفتاری دستهبندی شدند. والدگری ناکارآمد بهطور مستقیم (β=0.27) و غیرمستقیم از طریق سبکهای مقابلهای اجتنابی و جبران افراطی (β=0.21) با طرحوارهها مرتبط است.
نتیجهگیری: مداخلات مبتنی بر طرحواره والد-محور در کاهش طرحوارههای نوجوانان و بهبود سازگاری اجتماعی آنان مؤثر است. توجه به مکانیسمهای انتقال بیننسلی طرحوارهها برای طراحی برنامههای پیشگیرانه ضروری است.
کلمات کلیدی :