مقدمه: طرحواره‌های ناسازگار اولیه به‌عنوان ساختارهای شناختی عمیق، ریشه در تجارب اولیه با مراقبان داشته و از طریق فرایندهای شناختی-تحولی به نسل بعد منتقل می‌شوند. هدف این پژوهش بررسی مکانیسم‌های انتقال بین‌نسلی طرحواره‌های والدین و تأثیر آن بر کارکرد اجتماعی نوجوانان است. روش: این مطالعه مروری نظامند بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 انجام شد. جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، SID، Magiran و Google Scholar برای مقالات منتشر شده بین سال‌های 2005 تا 2025 انجام گرفت. از کلیدواژه‌های "طرحواره والدین"، "انتقال بین‌نسلی"، "نوجوانی"، "سازگاری اجتماعی" و "رویکرد شناختی-تحولی" استفاده شد. در نهایت ۴۹ مقاله معیارهای ورود را داشتند. یافته‌ها: یافته‌ها در شش جدول شامل: ۱) الگوهای انتقال بین‌نسلی، ۲) مکانیسم‌های شناختی واسطه، ۳) نقش سبک‌های والدگری، ۴) پیامدهای کارکرد اجتماعی، ۵) اثربخشی مداخلات، و ۶) عوامل تعدیل‌گر دسته‌بندی شدند. طرحواره‌های والدین به‌طور مستقیم (β=0.31) و غیرمستقیم از طریق شکل‌گیری طرحواره‌های همتا در نوجوانان (β=0.24) با کارکرد اجتماعی مرتبط هستند. نتیجه‌گیری: طرحواره‌های والدین از طریق مکانیسم‌های یادگیری مشاهده‌ای و الگوهای تعاملی به نوجوانان منتقل شده و کارکرد اجتماعی آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. مداخلات خانواده محور مبتنی بر طرحواره در کاهش این الگوهای ناسازگار مؤثر هستند.

طرحواره‌های والدین انتقال بین‌نسلی کارکرد اجتماعی نوجوانی رویکرد شناختی تحولی