رابطه هوش هیجانی و تاب‌آوری با رضایت از زندگی دانشجویان: یک مطالعه مروری نظامند
دوره 2، شماره 1 (بهار)، 1405، صفحات 55 - 64
نویسندگان : بختیار حسن محمدامین* 1
1 - دکترای مشاوره، دانشیار در گروه تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه راپەرین، رانیه، کردستان عراق.
چکیده :
رضایت از زندگی به عنوان مؤلفه شناختی بهزیستی ذهنی، نقشی محوری در سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانشجویان ایفا می‌کند. در سال‌های اخیر، پژوهش‌های گسترده‌ای به بررسی عوامل مؤثر بر رضایت از زندگی در جمعیت دانشجویی پرداخته‌اند که در این میان، هوش هیجانی و تاب‌آوری به عنوان دو سازه روانشناختی مهم مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش حاضر، بررسی مروری نظامند بر رابطه هوش هیجانی و تاب‌آوری با رضایت از زندگی دانشجویان بر اساس یافته‌های پژوهش‌های معاصر است. روش این مطالعه، مرور نظامند بر اساس دستورالعمل‌های مرور سیستماتیک و با جستجوی نظامند در پایگاه‌های داده معتبر شامل Scopus، Web of Science، PubMed و Google Scholar برای مقالات منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2026 انجام شد. یافته‌های پژوهش‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد که هوش هیجانی هم به صورت مستقیم و هم از طریق متغیرهای میانجی مانند تاب‌آوری و استرس ادراک‌شده با رضایت از زندگی رابطه مثبت و معنادار دارد. همچنین، تاب‌آوری به عنوان یک منبع روانشناختی محافظ، نقش میانجی در رابطه بین هوش هیجانی و رضایت از زندگی ایفا می‌کند. علاوه بر این، سلامت روانی به عنوان میانجی کامل در رابطه بین هوش هیجانی و رضایت از زندگی عمل می‌کند. نتایج این مرور نشان می‌دهد که تقویت هوش هیجانی و تاب‌آوری از طریق برنامه‌های مداخله‌ای می‌تواند به افزایش رضایت از زندگی دانشجویان کمک کند. بر این اساس، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی مبتنی بر هوش هیجانی و تاب‌آوری در محیط‌های دانشگاهی به عنوان یک راهکار عملی برای بهبود سلامت روان و بهزیستی دانشجویان توصیه می‌شود.