زمینه و هدف: با گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، چت بات های آموزشی به عنوان یکی از ابزارهای نوین یادگیری مورد توجه قرار گرفته اند. با این حال، تأثیر این ابزارها بر مؤلفه های روان شناختی یادگیری همچون انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم در میان دانش آموزان دوره اول متوسطه کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی بر انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم دانش آموزان دوره اول متوسطه انجام شد. روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از این جامعه، ۱۲۰ دانش آموز پایه نهم به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۶۰ نفر) و کنترل (۶۰ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۴۵ دقیقه ای از چت بات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای یادگیری درس علوم استفاده کردند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس (۱۹۷۰) و پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیم Pintrich و De Groot (۱۹۹۰) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در هر دو متغیر انگیزه پیشرفت (F=۲۴/۳۶, p<۰/۰۰۱, η²=۰/۱۷) و یادگیری خودتنظیم (F=۳۱/۴۲, p<۰/۰۰۱, η²=۰/۲۱) وجود داشت. به عبارت دیگر، استفاده از چت بات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی به طور معناداری باعث افزایش انگیزه پیشرفت و یادگیری خودتنظیم دانش آموزان شد. همچنین، تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته نشان داد که دانش آموزان استفاده از چت بات را با افزایش خودمختاری، بازخورد فوری و شخصی سازی یادگیری مرتبط دانسته اند. نتیجه گیری: چت بات های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند به عنوان ابزاری مؤثر در جهت ارتقای انگیزه پیشرفت و مهارت های یادگیری خودتنظیم دانش آموزان دوره اول متوسطه مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، طراحی pedagogical و حمایت معلم در بهره مندی بهینه از این فناوری نقش اساسی دارد.

چت بات هوش مصنوعی انگیزه پیشرفت یادگیری خودتنظیم دوره اول متوسطه نظریه خودتعیین گری