تصویر رایج از زنان در ایران باستان به ویژه در دوران هخامنشی، غالباً تحت تأثیر گزارش های نویسندگان یونانی شکل گرفته است که زنان را اغلب به عنوان چهره های حرم سرایی و فتنه انگیز توصیف کرده اند. با اینحال، کشف و انتشار الواح اداری تخت جمشید (Persepolis Fortification Tablets) در سال ۱۹۶۹ توسط ریچارد هالوک، دریچه ای نو به سوی درک واقعی جایگاه زنان در ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران باستان گشوده است. این مقاله با روش تحلیل اسنادی و بررسی تطبیقی منابع کهن و پژوهش های معاصر، به بازخوانی جایگاه زنان در جامعه هخامنشی بر اساس شواهد ملموس اداری می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که زنان در دوره هخامنشی از شخصیت حقوقی و مالی مستقل برخوردار بوده اند و در سطوح مختلف اجتماعی (از زنان سلطنتی و اشرافی تا زنان کارگر عادی) در فعالیت های اقتصادی، مدیریتی و حتی سیاسی مشارکت فعال داشته اند. اسناد تخت جمشید نشان می دهد که زنان نه تنها می توانستند زمین و املاک شخصی داشته باشند و کسب و کار مستقل اداره کنند، بلکه در برخی مشاغل تخصصی مانند بافندگی، تعداد آن ها از مردان نیز فراتر می رفته است. زنان سلطنتی مانند ایرتدونا و ایرداباما دارای شبکه های اداری مستقل، مهرهای شخصی و املاک گسترده ای بودند که از طریق کارگزاران خود اداره می کردند. این مقاله با تکیه بر بیش از بیست منبع معتبر پژوهشی از پنج سال اخیر، تصویری جامع از جایگاه چند وجهی زنان در جامعه ایران باستان ارائه می دهد و نشان می دهد که برخلاف کلیشه های رایج، زنان هخامنشی از استقلال مالی و حقوقی قابل توجهی برخوردار بوده اند.

زنان هخامنشی الواح اداری تخت جمشید ایرتدونا جایگاه اقتصادی زنان اسناد ایلامی